"I’m a lot less cranky when it’s just me and my dog"
Bob Peterson
Frankrijk, Bretagne, GR34 april/mei 2026
GR34.
De GR34 is de lange afstandswandeling die de hele kustlijn van Bretagne volgt
met een lengte van maar liefst 2100 kilometer. Startpunt is Le Mont Saint-Michel, nog net gelegen in Normandië. Hemelsbreed is het nog geen 200 kilometer naar het eindpunt; Saint-Nazaire maar de grillige kustlijn volgend maakt het een serieus lange tocht. De GR34 is het pad wat de douane liep op jacht naar smokkelaars, Chemin des Douaniers wordt het pad daarom ook wel genoemd. Jaren geleden liepen we al stukken van deze GR, met Kate, Jools en Reese op de schiereilanden Presqu'île de Crozon en Presqu'île de Cornouaille en ook aan de Côte de Granit Rose. In 2023 was het kleine Fay die de streek onveilig maakte als speelse pup. Korte wandelingen maakten we toen aan de Côte d'Émeraude en ook weer aan de Côte de Granit Rose.
De Bretonse kustlijn heeft op ons veel indruk gemaakt en vandaar dat we nu beginnen aan deze lange afstandswandeling,
verreweg langste voor ons tot nu toe. Een meerjaren plan natuurlijk want 2100 kilometer.... daar moeten we zeker 10x voor terug naar dit fraaie stukje Frankrijk. We combineren het wandelen weer met fietsen, de dagen zijn lang eind april/begin mei en ook de fietsritjes zijn vaak wel de moeite waard.
1. Roz-sur-Couesnon - Mont-Saint-Michel.
De eerste etappe is met 13,5 kilometer een mooie opstarter die we tegengesteld lopen van Roz sur Couesnon naar het iconische eiland Le Mont Saint-Michel waar 3,5 miljoen bezoekers per jaar een kijkje nemen.
Het reizen nam iets meer tijd in beslag dus we zijn pas tegen drie uur 's middags op pad vanaf de rustige camping Les Couesnons près du Mont Saint Michel. Onze fietsen met aanhangers staan op de enorme parkeerplaats bij Le Mont Saint-Michel.
Als het meezit kunnen we Le Mont Saint-Michel tegen de avond bezichtigen wanneer de meeste toeristen zijn vertrokken en het licht minder hard is, het is praktisch onbewolkt overdag. De GR34 volgt al snel de paden waar geen auto's en fietsers meer komen. Graspaden en een dijk lopen we op, nog geen steile ruige rotspartijen maar kustpolder met schapen aan de kant van de baai en akkerland de andere kant van de dijk. Het voordeel van omgekeerd lopen is, concluderen we, dat we bijna onafgebroken Le Mont Saint-Michel in het vizier hebben. De dijk lijkt er rechtreeks heen te lopen maar buigt op het laatst af. We zijn nog mooi op tijd bij de fietsen en besluiten per fiets de brug naar het eiland te nemen zodat we nog een uurtje door het stadje kunnen slenteren. De brug die er sinds 2014 ligt, is voor voetgangers, fietsers en pendelbussen. Het is inmiddels 18:00 uur als we aan de stadswandeling van Mont-Saint-Michel beginnen. We lopen door de smalle hoofdstraat en over de stadsmuren. De fietsrit terug naar de camping plannen we over een 'Circuit Velo', een autovrij gravelpad. Een goede tip van de campingbeheerder, duidelijk aangegeven op een A4-tje dat we hebben gekregen. De statistieken: drie uurtjes lopen, een uurtje Le Mont Saint-Michel en een uurtje fietsen naar de camping.
2. Roz-sur-Couesnon - Dol-de-Bretagne.
De etappe van vandaag gaat weg van de kust. Het gebied vlak aan de kust is minder toegankelijk, het betreft hier slikken, schorren en agrarisch gebied. Slikken worden dagelijks overspoelt met zeewater, schorren enkele malen per jaar.
Er is geen duidelijke kustlijn en wandelen is hier door snel opkomend hoog water gevaarlijk.
De GR34 volgt bovendien zoveel mogelijk de routes van de douaniers en de smokkelaars vermeden waarschijnlijk ook deze moddervlaktes. De wandelpaden die we belopen zijn vaak eenzame bospaden en graspaden langs sloten en akkers, we komen slechts één wandelaar tegen. Onder andere campanula's en orchideeën kleuren de bossen en bermen. Étang du Haut leent zich uitstekend voor de pauze, een tweetal picknicksets en een paar bankjes staan uitnodigend aan de rand van het meertje. Fay en Bliss frissen zich op in het meertje. Diepe uitgesneden paden geflankeerd door varens en enkele gestapelde muurtjes volgen daarna met beekje Le Riscope als drinkwater voorziening voor de hondjes. De gehuchten en dorpjes die we passeren: Roz-sur-Couesnon in het begin, Saint-Marcan en Saint-Broladre halverwege en Dol-de-Bretagne op het eind.
Dit laatste stadje gaan we morgen nog beter bekijken net als drie jaar geleden met Fay. Het is een 'Petites Cités de Caractère', een klein historisch stadje met veel erfgoed en sfeer. Aan het eind van deze wandeling heeft niemand nog zin in het stadje, we fietsen comfortabel over asfalt terug naar de camping in Roz-sur-Couesnon.
3. Dol-de-Bretagne - Saint-Benoît-des-Ondes.
Voordat we echt de GR34 weer gaan volgen maken we een stadswandeling door Dol-de-Bretagne. Het park 'des Douves', de kathedraal Saint-Samson, de oude stadsmuren en de vele vakwerkhuizen maken het een leuk stadje als toevoeging aan de wandeling. Een 'Petite Cite' is Dol-de-Bretagne zondermeer maar er zijn toch stadjes in Bretagne met meer 'Caractère' is onze bescheiden mening. De GR34 leidt ons nu naar Mont Dol, de 65 meter hoge granieten rots waar Saint-Michel en de duivel met elkaar hebben gevochten volgens de legende. Voordat we de rots echt beklimmen krijgen Fay en Bliss een bak water aangeboden van een aardige oude man, ze zijn meteen dikke vrienden en er wordt uitgebreid geknuffeld. Bovenop Mont Dol is het druk, er is een parkeerplaats waar ook wij twee jaar geleden stonden toen Fay als pup mee naar boven ging. Le Mont Saint-Michel is van boven nog te zien in de verte, de kustlijn waar de GR34 loopt komt al aardig dichtbij. Bij Hirel lopen we langs brede getijdenvlaktes die nu, bij laag water, droog zijn gevallen. Dit slikke- en schorrengebied hoort bij een van Europa's grootste getijdenzones met extreem verschil tussen eb en vloed. Vanaf Saint-Benoît-des-Ondes is het 12 kilometer terug fietsen naar Dol-de-Bretagne met enkele kilometers gravel; Bliss vindt asfalt leuker in de aanhanger.
4. Saint-Benoît-des-Ondes - Pointe de Grouin.
Langzaam maar zeker wordt de kustlijn grilliger, de getijdenvlaktes maken plaats voor rotspartijen. Voor de vierde etappe fietsen we voor de verandering eerst, van Pointe de Grouin naar Saint-Benoît-des-Ondes. Voordat we op pad gaan moet er eerst uitgebreid gespeeld worden door Fay met een Franse Jack Russel. Bij Nielles ligt een strook oesterkwekerijen van bijna een kilometer. De GR loopt over het smalle dijkje dat de kweekvijvers scheidt van de zee. De GR loopt nu echt langs de kust, steeds verder weg van de autoweg, richting Cancale. De paden zijn fijn te belopen. Verboden voor gemotoriseerd verkeer, fietsers en ruiters; dit is het domein van de wandelaars. Fay en Bliss lopen continu los en zelfs van aanlijnplicht is nauwelijks sprake. De stranden zijn in de zomer verboden gebied voor honden, maar dan alleen overdag. 's Morgens en in de namiddag mogen ze er wel komen.
Het is nu april, dus feest voor Fay en Bliss. De wandelpaden zijn keurig onderhouden en meestal gemakkelijk te belopen. Waar het steil wordt zijn meestal traptreden gemaakt. Cancale wordt de oesterhoofdstad van Frankrijk -of zelfs van de wereld- genoemd. Je kunt bijna niet om de oesters heen maar dat lukt ons toch. Wij lusten eigenlijk alles maar oesters laten we links liggen. Het stadje bestaat eigenlijk uit twee delen: Bourg is de bovenstad, op een plateau hoog boven de zee. Houle is de benedenstad met de haven. De stad is eigenlijk groot om even snel te bezichtigen, we beperken ons tot de smalle straatjes in Houle en een rondje om Église Saint-Méen, de kerk in het centrum van Bourg. In de verte doemen drie eilandjes op; La Riche de Cancale, Le Châttelier en Île de Rimains met een zeefort. De kust wordt steeds spectaculairder naarmate we het eindpunt van de etappe van vandaag naderen op Pointe de Grouin. Het gaat op en af met korte klimmetjes en de kleuren van al het bloeiende langs de paden maken het tot een zeer aantrekkelijke route.
Gaspeldoorn bloeit volop en is geen belemmering voor de wandelaars, dat hebben we wel anders gezien aan bijvoorbeeld de Costa da Morte. Ook de brem staat vol in bloei en soms de kamperfoelie. Dichter bij de grond vooral hyacintjes, viooltjes en geraniums. De etappe van vandaag is hopelijk een voorbode van wat er gaat komen; steile rotsen die uit de zee oprijzen en eilandjes vlak voor de kust waar we ons aan kunnen vergapen.
5. Pointe de Grouin - Plage des Chevrets.
Pointe de Grouin, waar we vandaag starten na een fijn fietsritje, is populair. De grote parkeerplaats is nog lang niet vol maar toch is het uitzichtpunt best druk. Overal staan draden langs het pad om de vegetatie te beschermen. Gaspeldoorn en engels gras kleuren de kaap geel en rose. Zodra we de GR34 volgen richting Pointe de la Roche Froide is de drukte verleden tijd, natuurlijk zijn er wandelaars maar van drukte is geen sprake meer. Fay en Bliss kunnen meteen loslopen en dat blijft eigenlijk de hele wandeling zo. De paden zijn weer gemakkelijk te belopen, aan de zeezijde staat vaak dicht struikgewas zoals gaspeldoorn en sleedoorn als natuurlijke afscheiding. Deze struiken worden netjes gesnoeid, nergens overwoekeren ze het wandelpad. Er groeien varens, hedera, kamperfoelie en duinroosjes doorheen waardoor het een aangelegde geheel lijkt. Waar het opener is bloeit weer van alles op de grond zoals hyacintjes, viooltjes, engels gras en kustsilene; een feest om door te wandelen. Ook deze etappe passeren we weer enkele stranden waar het niet druk is, de stevige wind zal vandaag ook parten spelen. Chapelle Notre-Dame de Verger is een kerkje misschien 100 meter van de route gelegen, de deuren zijn open om een kijkje binnen te kunnen nemen. Verderop staat een veel kleiner (leegstand) oud kapelletje op een heuvel; Corps de Garde des Daules. Deze is erg fotogeniek. Tussen Plage de la Touesse en Plage du Port ligt een eiland met een fort; Pointe du Petit Nez, we zouden er zo naar toe kunnen lopen met de huidige waterstand. Bij Plage du Port zijn we vlakbij onze camping maar er komt nog één uitloper, Pointe de Meinga.
De wind heeft vrij spel en maakt het frisjes op deze kaap. Vanaf hier zien we hoe het eiland met het fort inmiddels is omsingeld door het water, vloed komt ook hier snel opzetten.
Duidelijk is ook hoe de GR34 zo'n enorme lengte kreeg, inhammen en landtongen wisselen elkaar continu af. De afstand hemelsbreed na een dag wandelen is veel kleiner dan de gelopen kilometers. Helemaal niet erg, als deze paden zich blijven herhalen hoor je ons niet klagen.
6. Plage des Chevrets - Saint Malo.
Lange afstandswandelingen kunnen heel afwisselend zijn. Gisteren bijna geen huizen gezien, bijna alleen maar dat heerlijke kustpad. Vandaag zal dat anders zijn en we zullen hemelsbreed weer niet veel opschieten. We brengen de California naar het eindpunt en beginnen met de fietsrit via de boulangerie want we willen een Frans belegd broodje in de rugzak. Het schiereiland L'Île Besnard lopen we om te beginnen eerst rond. Vanaf Plage des Chevrets vertrekken we met uitzicht op de eilanden Île du Petit Chevret en Île du Grand Chevret en het schiereiland L'Île Besnard. Dit schiereiland mag er zijn met soortgelijke paden als gisteren. Het is eb en de hele baai ligt droog, de bootjes liggen op hun zij in de blubber te wachten op hoog water. We lopen om de baai over verrassend veel voetpaden. Er is slechts 150 meter verharde weg waar ook auto's rijden naast de korte stukjes door de bebouwde kom natuurlijk in Rothéneuf. Ter hoogte van het eilandje Le Bénétin ligt het gelijknamige restaurant aan de kust.
Een blik op de kaart leert dat we deze toch even overslaan; champagne van net geen 2500 euro per fles gaat echt te ver. Pointe de la Varde verderop, met de overblijfselen van verschillende vestingwerken, trekt iets meer toeristen. Plage du Mihinic vinden de hondjes veel interessanter dan forten en ruïnes, vooral Fay wordt heel blij van zand en water. Onze camper staat bij dit strand in het stadje.
7. Saint Malo - Port Nican (Dinard).
Etappe 7 wederom geen verstilde natuurpaden, we lopen langs Saint-Malo en over de vestingmuren Intra Muros, het ommuurde deel van Saint-Malo.
Voordat we aan de wandel gaan parkeren we onze California in Dinard, de stad tegenover Saint-Malo aan de andere kant van de baai. De fietsrit is net iets te spannend. Trap op en af bij de tunnel onder de drukke weg op de dam,
een afgesloten fietspad en noodgedwongen over de weg fietsen samen met honderden auto's.
De dam is de oudste en op één na grootste getijdencentrale ter wereld liggend in de monding van de Rance. Bij het stallen van de fietsen en karren vergeten we een zonnebril, die blijft liggen op de fietskar.
Eenmaal op de GR34 op het enorme strand Plage de Rochebonne vergeten we de fietsrit snel. Het loopt heerlijk in het natte stevige zand en de hondjes vermaken zich prima. De vestingmuren zijn lang niet zo druk als drie jaar geleden in de zomer. De huizen binnen de muren zijn meestal 6 of 7 verdiepingen hoog. De GR gaat niet door de binnenstad en ook wij slaan deze over vandaag. Het is, tegen de verwachting in, uitzonderlijk warm. Het deel bij de havens en de sluizen is noodzakelijk kwaad, hier lopen we snel voorbij. Plage des Bas-Sablons en Port des Sablons ziet er beter uit met een speldenkussen aan masten van de zeilbootjes in de haven. Daarna is het heerlijk wandelen over toch weer smalle kust- en bospaden. De dam is om te lopen een stuk veiliger dan per fiets maar voegt qua beleving niets toe. Onze tip: stop ervoor en start de volgende etappe erna, wel zo veilig.
Meteen na de dam is een stuk GR afgesloten, erg Frans is de manier waarop:
een hek met een lap Franse tekst met 'streng verboden' enzo maar geen omleiding of informatie welk deel het precies om gaat. Met de Locus Maps app lopen we door het dorp naar de volgende mogelijkheid om de GR op te pakken en dat lukt. De afsluiting gaat slechts om een paar honderd meter. Terug bij de fietsen ligt ook de zonnebril er gewoon nog, goudeerlijk die Fransen.
8. Port Nican - Dinard Golf (Saint-Briac-sur-Mer).
Voor de achtste dag op rij wandelen we op de GR34. Morgen wordt er neerslag voorspeld, een mooie dag om de kleren te wassen en op zoek te gaan naar een nieuwe fietskar. Onze Innopet fietskar, waarover we toch al niet enthousiast waren, laat ons vandaag echt in de steek; van wielen die niet vergrendelen worden we zenuwachtig. Vanuit Port Nican vertrekken we richting het eerste strand: Plage du Prieuré. De smalle wandelpaden lopen veel langs de zeeweringen van Dinard. Soms betonnen stroken maar altijd vlak aan zee en tegen Dinard. Statige huizen steken boven de hoge zeeweringen. Er zijn veel mensen op de been, het is 1 mei, een nationale feestdag. De Fransen geven elkaar een takje muguet (lelietje van dalen), als symbool van geluk. Hier en daar is het lelietje te koop op straat. De stranden zijn ook drukker dan de afgelopen dagen, vanmorgen was het nog grijs en miezerig maar het zit de Fransen mee; volop zon en echt strandweer tegen de voorspellingen in.
Die muguet doet meteen zijn werk. We passeren zeker nog zeven stranden waar het gezellig druk is, hondjes mogen mee op de stranden tot de zomer en veel baasjes maken er gebruik van. Pointe du Décollé is een landtong die in zee sterkt bij Saint-Lunaire. In de verte is Cap Fréhel te zien, over een paar dagen onze bestemming. Een paar kilometer verder ligt de golfbaan waar we vandaag stoppen.
9. Presqu'île de Saint-Jacut-de-la-Mer.
Na een kletsnat rustdagje gaan we op pad voor een ronde over Presqu'île de Saint-Jacut-de-la-Mer, het schiereiland waar we ook de derde camping hebben gevonden. Vandaag geen fietsrit en hopelijk zijn we voor de regen terug.
Eigenlijk zouden we verder moeten vanaf de golfbaan maar we gooien de planning om, een ronde lopen vanaf de camping zonder fietsrit gaat sneller. De dag begint droog maar grijs, we gaan op pad richting Pointe du Chevet; het noordelijkste puntje van het schiereiland met schitterend uitzicht op de eilandjes een kilometer verderop in zee. Eilandjes want het is vloed, bij eb is de grootste, Île des Ébihens, te voet bereikbaar. De grijze lucht maakt plaats voor stapelwolken en zonnige momenten. Een pauze op het strand is onvermijdelijk. Via de westzijde van het schiereiland lopen we naar Le Guildo langs de ruïnes van het gelijknamige château.
Het is een monument en stamt uit de 12e eeuw. De doorsteek naar Trégon is even geen GR34 maar gaat over graspaden door de landerijen met aardige gehuchten die erom vragen te worden gefotografeerd. Inmiddels lopen we in gore-tex, bij vlagen regent het flink met af en toe een klap onweer erbij. Terug op de camping lijken de hondjes twee verzopen katjes; misschien toch ook de regenjasjes voor Fay en Bliss mee morgen.
10. Dinard Golf (Saint-Briac-sur-Mer) - Trégon.
Voordat we verderop gaan richting Cap Fréhel lopen we nog deze etappe van Dinard Golf naar Trégon. Het strand Plage de Port Hue is nagenoeg leeg, een enkeling wandelt er met een hond. Het fotogenieke eiland Île Dame Jouanne met een ruïne ligt er prachtig bij en is met laag water te voet bereikbaar. We passeren weer een hele serie stranden. In tegenstelling tot de stranden op de eerste etappes zijn deze eigenlijk wel verboden gebied voor honden vanaf 1 mei. Er is echter geen hond die zich er aan houdt dus ook Fay en Bliss niet. Fransen zijn makkelijke mensen, ook mensen zonder hond storen zich er niet aan, geen opgestoken vingertjes. Als iedereen een beetje rekening met elkaar houdt is er ook niets aan de hand. De GR34 paden door de duinen en over de kliffen worden netjes onderhouden, vandaag treffen we een groep mannen die met bosmaaiers, heggenscharen en bladblazers in de weer zijn.
Als onze hondjes passeren worden er hard geroepen door de voorman waarna iedereen zijn materieel even uitzet. De paden liggen er echt heel netjes bij, chapeau! Het pad bij Plage de la Petite Salinette is afgesloten wegens instortingsgevaar. Het water staat laag en via het strand en een betonnen pier lopen we naar Plage de la Grand Salinette en omzeilen zo het afgesloten deel. In de haven van Saint-Briac-sur-Mer liggen de bootjes weer te wachten op hoog water. De gekleurde deuren van de lange rij standhuisjes geven de haven de vrolijke noot. We passeren aan de GR regelmatig parkeerplaatsen, opvallend is dat de maximale doorrijhoogte 1,9 m is, dat is dé manier om dikke campers te weren die 's nachts gratis willen staan maar wij kunnen er ook overdag niet meer parkeren, dat is wel jammer. Op Plage de Saint-Sieu bij Lancieux zit een aardige strandtent: 'Les Sardines á la Plage'. Deze houden we even in ons achterhoofd, dit lijkt zo'n verrassend tentje te kunnen zijn, Kalypso iets verderop ziet er ook aantrekkelijk uit. De laatste kilometers van deze etappe gaat door beschermd gebied met, net als in het begin bij Le Mont Saint-Michel, slikken en schorrengebied. Hier is wat aan de route gesleuteld en een omleiding van de GR34 leidt ons via La Ville Asselin en Le Giclais naar Trégon. De originele GR ging volgens onze download een stuk over of langs de D168 autoweg, geen pretje, ook per fiets vermijden we deze. Aan het eind van de dag rijden we een paar kilometer terug naar Les Sardines á la Plage, er is alleen een terras en het is wat fris.
De gerechten, die als tapas worden geserveerd en ideaal om te delen, zijn stuk voor stuk geweldig goed. Tot dusver is dit de meest verrassende eetgelegenheid. Morgen is er plotseling veel regen voorspeld, we nemen een extra dag rust en schuiven weer iets op naar Cap Fréhel waar we nog een paar wandelingen hopen te maken.
11. Notte-Dame-du-Guildo - Le Port-Jacquet.
Zoals Bliss bij ieder bankje staat te kwispelen alsof ze zeggen wil: 'tijd voor pauze en wat lekkers', zo staat Fay bij elk paadje waarvan ze ook maar denkt dat ie naar het strand leidt, ieder zijn meug. Vandaag lopen we de elfde etappe startend in het plaatsje Notre-Dame-du-Guildo.
We lopen een klein stukje door het dorp waar de bewoners, afgezien van enkele kunststof kozijnen, hebben begrepen hoe je authentieke sfeer behoudt en versterkt met onder andere klimrozen en diverse accessoires in voortuin.
Het kustpad dat de GR34 volgt is voor de verandering een schaduwrijk bospad met heel veel trappen. De eiken zorgen voor de schaduw, de hedera en varens voor het groen en de zangvogels voor bijpassende deuntjes begeleidt door branding van de zee. Een zeer aangename afwisselende wandeling. De twee enorme stranden, Plage de Pen-Guen en Grande Plage de Saint-Cast-le-Guildo, worden gescheiden door een smalle uitloper in zee, Pointe de la Garde, met een gedenkteken en schitterend uitzicht. De beide stranden zijn weer tot 1 juni vrij toegankelijk voor de hondjes. Een visser loopt met een schepnet door de branding, we zien hem niet één keer iets vangen, geen idee wat hij zoekt. Sommige wandelaars lopen schelpdieren te oogsten, er ligt genoeg op het brede én lange strand nu het eb is.
Een paar Franse hondjes komen even buurten, Fay en de Fransen rennen even lekker over het strand. Altijd fijn na kilometers wandelen. Le Port-Jacquet is een haven met voornamelijk zeilboten. Aan de laatste pier liggen de vissersboten, de meest fotogenieke pier uiteraard. Op het uitzichtpunt Pointe de l'Isle, met een kanon, houden we nog een pauze voordat we afdalen over een fraai kustpad, naar Plage de la Mare waar de mountainbike weer staat te trappelen om de camper te halen.
12. Le Port-Jacquet - Port Nieux.
Wederom veel bospaden vandaag met de zee vaak net uit het zicht. Vanaf Plage de la Mare lopen we langs Baie de la Fresnaye, bijna helemaal droog bij laag water. Eindpunt is Port Nieux, we zouden er zo rechtreeks heen kunnen lopen, we zien Port Nieux liggen aan de andere kant van de baai. Bij Port Saint-Jean staat een informatiebord met een afbeelding Tadorne de Belon; de bergeend die we al vaker hebben gezien de afgelopen dagen. Hij zit qua formaat tussen een eend en een gans, is wit met zwart, heeft een bruine-rode band en een rode snavel. Een opvallende verschijning en steeds als paar te zien. 50 meter achter het bord zwemt bij toeval een paartje langs. Verder een afbeelding van het bosviooltje, ook weer van de partij in het bos, en van de ruïne van Moulin de la Mer; de oude watermolen, diep verscholen in het bos in het stroomdal van Ru de Matignon. De GR laat het allemaal zien. Moulin de la Roche Noire ligt aan de monding van de baai, voorheen was het een getijdenmolen maar in 1920 werd door storm de dam beschadigd. Nu is het een woning, op een unieke plek, jaloersmakend. In de glooiende landerijen bij Saint Germain grazen voornamelijk paarden, het pad loopt continu langs de weilanden.
Het stuk langs de D786 is niet fraai en best druk met auto's. In het gehucht Corbusson stormen drie afschrikwekkende honden op ons af, de eerste stopt,
de tweede loopt zich vast in de omheining maar de derde dendert er doorheen op weg naar Fay en Bliss. Hij stopt net op tijd, wij zijn nog het meest geschrokken. We horen de bewoner nog een poosje kafferen op zijn honden. Na het passeren van de brug bij Port á la Duc, niet echt fraai, is de GR afgesloten. De omleiding gaat over de asfaltweg naar Port Nieux, dit stuk voegt niet veel toe.
13. Port Nieux - Pléhérel-Plage.
Cap Fréhel heeft Fay als pup al een beetje verkend, de GR34 tussen Phare du Cap Fréhel en Fort la Latte deden we destijds in 2 dagen. Vandaag in de herhaling met Bliss erbij en de nodige extra kilometers. De wandeling over Cap Fréhel van Port Nieux tot camping Municipal le Pont de l'étang is bijna 20 kilometer. Het is V-day, 8 mei, een feestdag in Frankrijk. Het einde van de oorlog, 8 mei 1945, wordt gevierd. Neem daarbij een zonnige dag met 20 graden dan weet je dat Cap Fréhel druk zal zijn. We starten in Port Nieux en lopen over, alweer, schaduwrijke bospaden naar Plage de Château Serein. Dit stuk bos is nog niet bezocht door de mannen met bosmaaiers en heggenscharen. Dat zal ongetwijfeld binnenkort gaan gebeuren, tot nu toe was alles keurig netjes. In het bos bloeien viooltjes, vingerhoedskruid, geraniums, akelei, orchideeën en maagdenpalm. De open velden zijn soms helemaal wit van de margrieten.
Port de Saint-Géran komt vrij snel, er liggen vissersbootjes voor anker waar de vissers met een klein roeibootje heen varen.
Er komt net een visser naar de wal geroeid, zijn cocker spaniel zwemt het stuk naast de boot. Fay en Bliss kunnen regelmatig bijtanken uit de vele beekjes die hun weg zoeken naar de kust. Bij een oude wasplaats schat Bliss de diepte iets verkeerd in en gaat kopje onder. Na Fort la Latte wordt het landschap opener, de bomen maken plaats voor heide en lage gaspeldoorn. De heide begint net te bloeien, hier en daar steekt een vingerhoedskruid er bovenuit. De rotspartijen worden spectaculairder en het klif hoger. Tegen de steile rotsen nestelen allerlei vogels, fotografen met telelenzen leggen ze vast. Het pad wordt druk belopen en is voorzien van staaldraden om de mensen in het gareel te houden. Bij de vuurtorens is het uitzicht schitterend. Er staan er drie, de kleine -en oudste- stamt uit 1702, de tweede werd door de Duitse bezetter opgeblazen bij de terugtrekking in 1944, de derde is daarna gebouwd tussen 1946 en 1950. Deze is 33 meter hoog en staat 100 meter boven zeeniveau. Het licht reikt meer dan 50 kilometer ver. De westzijde van Cap Fréhel, waarlangs ons pad gaat terug naar de camping, levert mooie plaatjes van de steile, soms loodrechte, rotsen.
Qua bloeiende planten en struiken is het een stuk minder uitbundig dan de oostkant. Wel passeren we nu stranden tot vreugde van Fay.
Het makkelijke te belopen pad loopt soms vlak langs de autoweg, dat is jammer. In 2023 stonden we op camping Cap Fréhel, nu staan we op camping Municipal le Pont de l'étang. De GR34 gaat over de laatste, onze camper staat letterlijk aan de GR. Het pad naar het strand is 25 meter, conclusie: veel beter dan deze standplaats wordt het niet, we horen en zien de zee.
14. Pléhérel-Plage - Chapelle Saint-Michel (Erquy).
De laatste wandeling van deze vakantie, een passende afsluiting naar Chapelle Saint-Michel; alleen bij eb te bereiken. We hebben goede herinneringen aan dit eilandje, in 2023 liepen we al met puppy Fay naar Chapelle Saint-Michel. Een feestje bouwde ze op het strand destijds. We pikken de GR34 op naast de standplaats op de camping. De camper staat bij dat prachtige eilandje met Chapelle Saint-Michel geparkeerd. Pointe aux Chevres is de eerste kaap. In de verte duidelijk nog te zien: de drie vuurtorens op Cap Fréhel en aan de andere kant: Chapelle Saint-Michel. Volledig in zee, nog een echt eiland nu.
De heide lijkt op deze kaap al iets verder te zijn dan op Cap Fréhel.
Het strand bij Sables-d'Or-les-Pins is weids, we lopen langs de waterlijn, Fay blij. L'Islet is een inham waar we zo zouden kunnen oversteken maar de GR gaat er omheen. Het is nu een grote zandvlakte met stroompjes water en vlaktes met planten.
Een bordje waarschuwt: na 1 mei verboden voor honden en paarden. Een blik over de zandvlakte leert dat ook hier niemand er iets van aantrekt; twee groepen ruiters rijden door de stroompjes en over het zand en slechts een enkeling loopt er zonder hond... Fransen zijn top! Ooit ergens gelezen dat je Nederlanders niets moet verbieden maar moet uitleggen waarom hij iets beter niet kan doen. Dit geldt zeker ook voor Fransen, schitterend! We hebben nog de tijd om Pointe du Champ du Port te bekijken, Chapelle Saint-Michel is zeker nog twee uur niet te bereiken. De bootjes liggen al wel op het droge. Op de rotsen wachten we rustig af tot het water zakt, er gaan nog wat mensen oversteken, balancerend over de stenen is een risico, een jongen op sneakers haalt natte voeten. Wandelschoenen zijn nu een voordeel, we kunnen net iets meer risico nemen.
Eenmaal op het eiland staat er een bord met de getijden en tijden voor oversteken. Eigenlijk kon het vandaag niet, wel handig zo'n bord... op het eilandje.
Onze Tidechart app geeft nauwkeurig de waterstanden aan maar blijkbaar zijn er desondanks laag water toch ook dagen dat de oversteek wordt afgeraden of verboden? Hoe dan ook, een prachtlocatie en eindpunt van de eerste 14 dagen wandelen op de GR34.
238 km.
Van Le Mont Saint-Michel naar Chapelle Saint-Michel in 14 etappes is een succes gebleken. We klokken 238 kilometer inclusief de extraatjes en uitstapjes links en rechts. Waarschijnlijk ligt er nog zo'n 1900 van de 2100 kilometer in het verschiet. In de zomer lijkt het minder geschikt aangezien dan de stranden dan verboden gebied voor de hondjes is; dat kunnen we Fay niet aandoen. Om bij druk bezochte stranden de wet te overtreden lijkt ons iets te risicovol. Fay en Bliss hebben het goed doorstaan en nergens waren er problemen, ze hebben natuurlijk al een goede basisconditie. Naast de wandelvakanties maken ze dagelijks thuis ook de nodige kilometers. De Fransen zijn, en dat wisten we al, echte hondenliefhebbers. Fay en Bliss werden regelmatig aangehaald en de complimenten waren niet van de lucht.
Campings:
Camping Les Couesnons.
Roz-sur-Couesnon
Camping Des Chevrets.
Saint-Coulomb
Camping Municipal De La Manchette.
Saint-Jacut-de-la-Mer
Camping Municipal du Pont de l'étang.
Fréhel
Apps:
Locus Maps Free.
Voor het maken, bewerken en exporteren van wandel- en fietsroutes in gpx.
Garmin Connect.
Voor het importeren van de gpx routes en doorsturen naar de smartwatch.
Tidechart.
Voor de actuele waterstanden.
Strava.
Voor de statistieken.
De gelopen delen van de GR34:
1. Roz-sur-Couesnon - Les Quatre Salines - Polder Littoral de la Baie du Mont St Michel-Estran herbu - La Caserne. (+ Stadswandeling Le Mont Saint-Michel)
2. Roz-sur-Couesnon - Tertral - Le Couronel (Saint-Marcan) - Les Muriaux - Étang du Haut - Saint-Broladre - L'Épinay - La Rivière - Les Carreaux - La Petite Chenevière - Dol-de-Bretagne.
3. Dol-de-Bretagne - Mont Dol - Le Haut Pont - Hirel - Saint-Benoît-des-Ondes.
4. Saint-Benoît-des-Ondes - Les Nielles - Le Vaulerault - Cancale - Pointe de la Chaîne - La Colombière - La Chaterie - Port Mer - Pointe de Grouin.
5. Pointe de Grouin - Pointe de la Roche Froide - Plage du Saussaye - Pointe de la Moullière - Les Mielles - Pointe de Daules - Plage du Petit Port - Pointe du Nid - Plage de Guesclin - Plage de la Touesse - Plage du Port - Pointe du Meinga - Plage des Chevrets - Camping des Chevrets.
6. Camping des Chevrets - Plage des Chevrets - L'Île Besnard - Le Havre du Lupin - Pointe du Christ - Plage du Val - Plage de la Varde - Pointe de la Varde - Plage du Mihinic (St. Malo).
7. Plage de Rochebonne (St. Malo) - vestingmuren Intra Muros - Gare Maritime - Plage des Bas-Sablons - Port des Sablons - Alet - Barrage de la Rance - Pointe de la Vicomté - Port Nican (Dinard).
8. Port Nican (Dinard) - Plage du Prieuré - Port de Dinard - La Batterie - Plage de l'Écluse - Plage de Port-Riou - Plage de Saint-Énogat - Goule es Fées - Plage du Port-Blanc - Plage de la Fourberie - Plage de la Fosse aux Vaults - Point du Nick - Saint Lunaire - Pointe du Décollé - Plage de Longchamp - Pointe de la Garde Guérin - Plage de la Garde Guérin - Dinard Golf (Saint-Briac-sur-Mer).
9. Camping Municipal de la Manchette (Saint-Jacut-de-la-Mer) - Plage de la Pissotte - Plage du Rougeret - Pointe du Chevet - Plage des Haas - Pointe du Béchet - Plage de la Banche - Plage du Vauvert - Château du Guildo - Le Guildo - La Ville Jaffray - Trégon - Les Vaux - la Cale de Leontine - camping Municipal de la Manchette (Saint-Jacut-de-la-Mer)
10. Dinard Golf (Saint-Briac-sur-Mer) - Plage du Port Hue - Plage du Tertre Pelé - Pointe de la Haye - Plage du Port aux Chevaux - Plage du Perron - Plage de la Petite Salinette - Plage de la Grand Salinette - Château du Nessay - Saint-Briac-sur-Mer - Plage du Caducet - Plage de Buglais - Le Tuparc - Plage des Briantais - La Tertre Corlieu - Plage de la Roche Morlin - La Ville Asselin - La Giclais - Trégon.
11. Le Guildo - Notre-Dame-du-Guildo - Pierre sonnantes de Guildo - Plage des Quatre Vaux - Pointe de Tiqueras - Pointe du Bay - Plage de Pen Guen - Pointe de la Garde - Grande plage de Saint-Cast-le-Guildo - Le Port-Jacquet - Pointe de la Corbière - Plage de la Mare (Le Port-Jacquet)
12. Plage de la Mare (Le Port-Jacquet) - Plage de la Pissotte - Plage de la Fresnaye - Le Grouin de la Fosse - Plage de la Fosse - Port Saint-Jean - Gué de la Vallée des Moulins - Roche Noire - Pointe Saint-Efficace - La Fontaine Gourien - Les Clos des Sablons - Le Fournel - Port à la Duc - Port Nieux.
13. Port Nieux - Pointe de la Soudraie - Plage de Château Serein - Port de Saint-Géran - Pointe de la Touche - Fort la Latte - Phare du Cap Fréhel - Plage des Grèves d'en Bas - Plage de l'Anse du Croc - Camping Municipal Le Pont de l'Étang.
14. Camping Municipal Le Pont de l'Étang - Pointe aux Chevres - Sables-d'Or-les-Pins - Plage Saint-Michel - Chapelle Saint-Michel.
[ klik hier voor alle foto's op één pagina ]